De voormalige leer- en tassenfabriek Hulshof Herwalt in Lichtenvoorde heeft meer historische waarde dan alleen het rijksmonument. Dat blijkt uit onderzoek van BOEi naar de geschiedenis en de cultuurhistorische waarde van de gebouwen op het terrein. De gemeente Oost Gelre onderzoekt hoe waardevolle gebouwen en onderdelen een plek kunnen krijgen in de plannen voor een nieuwe woonwijk.
BOEi is een organisatie die gespecialiseerd is in het behoud en hergebruik van historische industriële gebouwen. De gemeente heeft BOEi gevraagd te onderzoeken welke gebouwen en onderdelen belangrijk zijn voor het verhaal van de voormalige leer- en tassenfabriek. Uit het onderzoek blijkt dat ook verschillende delen van de leerfabriek, het Gele Kantoorgebouw en het Oude Magazijn (samen ook wel de Tassenfabriek genoemd) een hoge historische waarde hebben. Bijzonder zijn onder andere de glas-in-loodramen, het trafohuisje, de historische interieurs en de Bruynzeelkeuken uit 1948. In verschillende gebouwen zijn de oorspronkelijke materialen en indeling nog goed bewaard gebleven.
BOEi adviseert om het Gele Kantoorgebouw, het Oude Magazijn en andere waardevolle onderdelen van de voormalige leerfabriek aan te wijzen als gemeentelijk monument. Het college neemt hierover nu nog geen besluit. Het is namelijk nog niet zeker of alle waardevolle gebouwen en onderdelen behouden kunnen blijven. Daarvoor is meer informatie nodig over de bouwkundige staat, mogelijke nieuwe functies, de kosten en opbrengsten en de belangstelling vanuit de markt. Een belangrijke vraag is of de gebouwen bijvoorbeeld woningen kunnen worden. De gemeente onderzoekt deze onderwerpen verder. In de tussentijd worden de gebouwen en onderdelen die volgens BOEi een hoge of positieve historische waarde hebben, niet gesloopt of gewijzigd.
Het Hulshof Herwalt-terrein ligt in de omgeving 'de Driehoek' en is een bijzondere plek aan de rand van het centrum van Lichtenvoorde. Met het vertrek van de leerlooierij ontstaat hier een kans die zich maar één keer voordoet: ruimte maken voor nieuwe woningen én tegelijkertijd de omgeving verbeteren. De gemeente wil hier woningen bouwen voor jongeren en ouderen en voldoen aan de groeiende behoefte aan woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens. Het Hulshof Herwalt-terrein moet vooral een wijk worden waar verschillende mensen naast én met elkaar wonen. Een buurt met ruimte voor ontmoeting en naoberschap, die goed verbonden is met de rest van omgeving 'de Driehoek'. De gemeente kan als eigenaar van het Hulshof Herwalt-terrein ervoor zorgen dat woningbouw, verkeer, groen, erfgoed en ontwikkelingen in de omgeving goed op elkaar aansluiten. Het doel is om van het voormalige fabrieksterrein een nieuw stuk Lichtenvoorde te maken, met respect voor de geschiedenis en kwaliteit voor de toekomst.
Het onderzoek van BOEi is daarbij een belangrijke stap. Het helpt de gemeente om te bepalen welke historische gebouwen en onderdelen mogelijk behouden kunnen blijven en hoe deze een nieuwe functie kunnen krijgen in de toekomstige wijk. Dat het Rijksmonument blijft, staat al vast.
Naast het onderzoek naar de historische gebouwen heeft de gemeente ook natuuronderzoek laten uitvoeren. Kort nadat de gemeente eigenaar werd van het terrein, is onderzocht of er beschermde planten- en diersoorten aanwezig zijn. Zo willen we voorkomen dat de woningbouwontwikkeling later vertraging oploopt. Uit het eerste onderzoek bleek dat aanvullend onderzoek nodig was naar vleermuizen, huismussen, zwaluwen en steenmarters. Dit onderzoek is inmiddels afgerond. De onderzochte soorten zijn niet aangetroffen. Er zijn daarom geen aanvullende maatregelen nodig voor deze soorten.
Het college heeft besloten de bouwhistorische verkenning van BOEi en de natuuronderzoeken openbaar te maken. De rapporten zijn te vinden via de website van gemeente Oost Gelre.
