Hoe blijft herdenken relevant voor nieuwe generaties? Met die vraag staat het internationale project Spaces for New Generations centraal. Binnen dit Erasmus+ en Faro-project werken culturele en herinneringsinstellingen uit Bosnië, Duitsland, Roemenië en Nederland samen met jongeren aan nieuwe vormen van herdenken. Namens Nederland neemt het Nationaal Onderduikmuseum in Aalten deel aan dit bijzondere co-creatieproject.
Na ruim twee jaar voorbereiding ging het project begin 2026 van start. Een internationale groep van 27 jongeren uit Bosnië, Roemenië, Duitsland, België en Nederland volgde de afgelopen maanden een gezamenlijk leertraject over participatie en co-creatie. Eind juni kwamen zij voor het eerst fysiek bijeen tijdens een intensieve projectweek in Zenica, Bosnië.
De week stond in het teken van ontmoeting, samenwerking en het delen van ervaringen. Via workshops, theateractiviteiten en gesprekken onderzochten de jongeren hoe herinneringen aan oorlog, verlies en vrijheid kunnen worden doorgegeven aan toekomstige generaties. Een indrukwekkend hoogtepunt was het bezoek aan het Srebrenica Memorial Center, waar de deelnemers werden geconfronteerd met de gevolgen van de genocide van 1995. De persoonlijke verhalen, tentoonstellingen en de oorlogsbegraafplaats maakten diepe indruk op de groep.
Ook stonden bezoeken aan Sarajevo, het Tunnelmuseum en het War Childhood Museum op het programma. Daar kregen de jongeren inzicht in de recente geschiedenis van Bosnië en de impact van oorlog op het dagelijks leven van kinderen en gezinnen.
Onder begeleiding van theatermaker Nick Teunissen werkten de deelnemers daarnaast aan een eigen voorstelling over oorlog, verlies, herinnering en hoop. In slechts twee dagen ontstond een ontroerende theaterproductie waarin persoonlijke verhalen uit verschillende landen samenkwamen. De voorstelling liet zien hoe jongeren, ondanks uiteenlopende achtergronden en ervaringen, snel verbinding met elkaar weten te maken.
De projectweek leverde niet alleen nieuwe inzichten op over de betekenis van herdenken, maar ook internationale vriendschappen en een sterk gevoel van verbondenheid. Volgens de deelnemers onderstreepte de bijeenkomst het belang van het beschermen van democratische waarden, vrijheid en mensenrechten.
Het project krijgt in het najaar een vervolg in Aalten. Het Nationaal Onderduikmuseum ontvangt, onder leiding van educator Marjon Hermeling, dan jongeren uit Nederland en Duitsland voor een driedaagse bijeenkomst. Samen zullen zij werken aan de oprichting van een jongerenpanel en de ontwikkeling van een jaarlijks terugkerende jongerendag, waarmee jongeren actief betrokken blijven bij de toekomst van herdenken.
