gtag('consent', 'update', {'ad_user_data': 'granted','ad_personalization': 'granted','ad_storage': 'granted','analytics_storage': 'granted' });
Zelhem, Nederland
Terug

Het Pikgat in Zelhem, van heideven tot zwemvijver

Pikgat-def-002

Voor 1900 was Wolfersveen één groot heidegebied met hier en daar een boom of struik dat regelmatig onder water stond, soms wel driekwart van het jaar. In het gebied ontstonden diverse natuurlijke heidevennen; aan de rand van die vennen was enige vorm van veenafzetting aanwezig...

Yvonne Hofman |  | Aangepast op

Voor 1900 was Wolfersveen één groot heidegebied met hier en daar een boom of struik dat regelmatig onder water stond, soms wel driekwart van het jaar. In het gebied ontstonden diverse natuurlijke heidevennen; aan de rand van die vennen was enige vorm van veenafzetting aanwezig. Het Pikgat is van oorsprong zo’n heideven en misschien is hier voor 1900 illegaal veen gestoken. In elk geval is hier de naam van afgeleid: door het stelen, jatten of pikken van het veen ontstonden de zogenaamde pikgaten.

Het Pikgat behoorde bij het voormalig landgoed de Baaksche Kamp dat in 1921 in handen kwam van de familie De Fremery.
In de jaren dertig werd het heideven via een werkverschaffingsproject met de hand verder uitgediept. In 1938 werd aan de noordzijde van de vijver een badhuisje neergezet. De destijds bekende architect A. Lamers uit Winterswijk koos voor de stijl van het Nieuwe Bouwen, een internationale moderne beweging in de architectuur die zich in de periode 1915 tot 1960 ontwikkelde. Kenmerkend voor deze bouwstijl zijn het gebruik van grote glasoppervlakken, stalen raam- en deurkozijnen, een betonnen skelet en een plat dak. Het badhuisje is gebouwd in een halve cirkel. In het midden bevindt zich een binnenruimte met nog het oorspronkelijke granieten aanrecht.

Het Pikgat diende als privé-zwembad voor de landgoedeigenaar. Familie, vrienden en gasten werden er ontvangen om ook hen te laten genieten van hun mooie bezit. Het was niet opengesteld voor publiek. Dat veranderde in 1950: in het Pikgat vond het schoolzwemmen van de Nutsschool Wolfersveen plaats. Als de leerlingen er kwamen zwemmen, moesten de jongens zich links achter de rododendrons omkleden en de meisjes rechts. In de winter, als het voldoende had gevroren, fungeerde het Pikgat als ijsbaan; menig Wolfersveens kind heeft er het schaatsen geleerd.

Begin jaren 80 werd de Baaksche Kamp verkocht, De Fremery zocht één koper voor het complete landgoed; die vond hij in de heer Ruyten. De instandhouding van het landgoed was echter van korte duur, het werd in delen verkocht, Joost van der Waerden uit Huissen werd de eigenaar van het Pikgat. In 2006 verkochten de kinderen van Van der Waerden het Pikgat aan Gradus en Wim Eenink.

Het badhuis aan het Pikgat is sinds 1999 een rijksmonument. In de nabije toekomst zal het gerestaureerd moeten worden. Het hoge water zorgt er namelijk voor dat de grond onder het gebouw wegspoelt, met alle gevolgen van dien.

Tijdens Open Monumentendag op 13 en 14 september is het badhuis te bezoeken. Het thema van dit jaar is: Erfgoed & Architectuur – Gebouw(d) om te blijven.

https://soundcloud.com/radio-ideaal/pikgat-zelhem-omdb-12-08-2025?utm_source=clipboard&utm_medium=text&utm_campaign=social_sharing&si=9847af2b73d84ca9bc3965b81ca744e0

Lees ook

Foto Zwarte Cross (002)

Over de drempel: Praten over mentale klachten, midden op de Zwarte Cross

Een fysieke drempel onder de arm, opvallend hesje bedrukt met de Achterhoekse kreet ‘A’j wilt proaten, mo’j ’t neet laoten!’. Festivalgangers kijken nieuwsgierig op. Stellen vragen: “Wat is dat?” of “Wat kun je hier winnen?”. De wedervraag verrast. “Wat kun je verliezen? Laten we het daar eens over hebben.” Juist dat onverwachte werkt: huisartsen die op een festivalterrein niet bezig zijn met een verzwikte enkel of hoofdpijn, maar het gesprek openen over mentale klachten.

JB-Pannenkoekenrit1-2026-07-26-0064

Pannenkoekenrit laat Laren genieten van routes en pannenkoeken

De jaarlijkse Pannenkoekenrit van TBL (Toeristenbelang Laren) heeft ook dit jaar weer veel deelnemers op de been gebracht. Fietsers, automobilisten en tractorliefhebbers genoten van de prachtige omgeving rond Laren, om de dag af te sluiten met een heerlijke pannenkoek.

SluisEefde0

Sluizen bij Eefde dicht: ‘Hopen dat vertrouwen in de binnenvaart blijft’

Het sluizencomplex bij Eefde is sinds zaterdagmiddag gesloten. Vanwege de aanhoudende droogte is er voorlopig geen scheepvaart toegestaan op het Twentekanaal. Schippers lagen zaterdag in de rij voor de sluis.

AutocrossLochem010

Stofwolken en spektakel: vernieuwde autocrossbaan in Lochem valt in de smaak

Honderden coureurs van het NK Autocross zorgden afgelopen zaterdag voor stofwolken in de weilanden van Lochem. Onder het toeziend oog van duizenden toeschouwers werd op het vernieuwde circuit volop gestreden. Tot vreugde van de organisatie omschrijft iedereen elkaar toch als familie.

naamloos-36 (002)

Succesvolle eerste boeken- en streekproductenmarkt in Borculo

De eerste gecombineerde boeken- en streekproductenmarkt in Borculo is een groot succes geworden. Met het evenement wilden de organisatoren mensen met elkaar verbinden en extra bezoekers naar het centrum van Borculo trekken. Die doelstelling is ruimschoots bereikt.

JB-NKautocross-2026-07-25-0004

Autocross trekt duizenden naar stoffige Kanaaldijk in Lochem

De vierde ronde van het Eurol NK Autocross streek zaterdag neer aan de Kanaaldijk in Lochem, waar het kampioenschap officieel aan de tweede helft begon. Na de succesvolle editie van vorig jaar keerde de race terug naar Lochem, opnieuw als gast bij ACC Laren. De baan had voor deze ronde een metamorfose ondergaan, wat zorgde voor extra uitdaging en nog meer spanning op het circuit.