• Een dokter met zusters in de tuin van het ziekenhuis, rond 1936.
© Foto: Erfgoedcentrum ZutphenVan cholera, tuberculose en de pokken tot ouderdomskwalen en kindersterfte: duizenden Zutphense doodsbriefjes geven een uniek inkijkje in de gezondheid van eerdere generaties. Onderzoekers van onder andere de Radboud Universiteit starten daarom een project waarmee zij deze bijzondere historische bron toegankelijk maken voor onderzoek. Hiervoor hebben zij hulp nodig. Vrijwilligers kunnen via het platform Het Volk aan de slag met het invoeren van gegevens uit Zutphense doodsbriefjes.
Anders dan in veel andere Nederlandse gemeenten zijn de Zutphense doodsbriefjes van 1892 tot 1959 uitzonderlijk goed bewaard gebleven. Een groot deel hiervan is gedigitaliseerd en online te raadplegen op de website van het Erfgoedcentrum Zutphen.
"De meeste mensen kennen overlijdensakten, maar daarin staat meestal niet waaraan iemand is overleden", zegt historisch demograaf Tim Riswick van de Radboud Universiteit. "Doodsbriefjes bevatten die informatie wel. Ze laten zien welke ziekten voorkwamen, waardoor we kunnen onderzoeken welke groepen het zwaarst werden getroffen en hoe gezondheid door de tijd veranderde."
De doodsbriefjes geven daarnaast ook informatie over het dagelijks leven van mensen. Door ze te bestuderen, kunnen onderzoekers achterhalen hoe gezondheidsverschillen samenhingen met leeftijd, beroep, woonomgeving en sociale omstandigheden. De gegevens worden onderdeel van een landelijke infrastructuur voor onderzoek naar gezondheid, sterfte en epidemieën in Nederland tussen 1850 en 1950. Eerder is ook onderzoek naar historische doodsoorzaken gedaan in Amsterdam, Haarlem, Zwolle en Nijmegen. De collectie van Zutphen is daarop een waardevolle aanvulling.
Voor het ontsluiten van de duizenden historische documenten rekenen de onderzoekers op de hulp van vrijwilligers. Deelnemers kunnen vanuit huis via een online invoersysteem gegevens overnemen uit scans van de originele bronnen. "Dit soort projecten kunnen alleen bestaan dankzij burgerwetenschappers", aldus Riswick. "Vrijwilligers helpen niet alleen met het invoeren van gegevens, maar brengen ook kennis van de lokale geschiedenis mee. Daarmee leveren ze een directe bijdrage aan wetenschappelijk onderzoek én aan het toegankelijk maken van het Zutphense erfgoed."
Vrijwilligers kunnen direct deelnemen via het platform Het Volk.
