Na Almen lijkt ook Exel op weg te zijn om een dorpendeal binnen te halen. Daarmee zou de buurtschap het tweede dorp in de gemeente Lochem worden, dat deze regeling inzet om leefbaarheid en ontmoeting te versterken. De ontwikkeling kwam begin deze week naar voren tijdens een raadsbijeenkomst, na kritische vragen over hoe dorpendeals over de gemeente worden verdeeld.
Begin deze week behandelde de raad voor de derde keer de dorpendeal voor Almen. Inhoudelijk stond het plan grotendeels vast, maar een deel van de politiek wilde inhoudelijk de controlerende rol van de raad en de inzet van gemeentelijk geld binnen de afspraken met Gelderland, nog nader bediscussiëren.
PvdA, GroenLinks en Sociaal Democratisch Lochem (afgesplitst van de PvdA) wezen erop dat niet elk dorp dezelfde organisatiekracht heeft als Almen. Volgens hen moet de regeling ook kansen bieden aan kernen waar sociale samenhang minder vanzelfsprekend is.
Eerste dorpendeal zorgt voor stevig debat
Vooral de ruimtelijke plannen in de deal riepen vragen op. Volgens Arda van den Brink (GroenLinks) schuift de raad daarmee verantwoordelijkheden door naar inwoners. “Daadkracht en initiatief kunnen ook te ver gaan. Waar is de rol van de raad? Daar wringt het,” stelde zij. Ze waarschuwde voor groepsdruk in een dorp, waardoor niet alle geluiden gehoord worden. Later noemde ze het voorsorteren door de dorpsraad zelfs ondemocratisch.
Ook Jos Israel (Sociaal Democratisch Lochem) vond dat de regie bij de raad moet blijven. “We hebben zo geen mogelijkheid om als raad bij te sturen.” Martine Willems (PvdA) plaatste het breder: “We willen ook dat in andere dorpen zo’n proces op gang komt. Wat doen we met dorpen waar die organisatiekracht er niet is?”
Wethouder: raad houdt laatste woord
Veel vragen kwamen terecht bij Wendy Goodin. Zij ontraadde een amendement en een motie voor extra kaders. Volgens haar blijft de raad aan zet bij ruimtelijke keuzes en zijn de provinciale kaders al duidelijk. Voor minder georganiseerde kernen wees ze op ondersteuning via een ideeënmakelaar en een welzijnscoördinator die Lochem in dienst heeft genomen. “Alles wat u wilt hebben wij gedaan. Dit zijn de middelen die we hebben.”
De meerderheid van de raad ging daarin mee. Met 18 tegen 4 stemmen kreeg Almen groen licht. Op de publieke tribune reageerden aanwezige inwoners opgelucht. Het kritische amendement en de motie haalden het niet, waardoor Almen daadwerkelijk aan de slag kan.
Exel meldt zich als volgende
In hetzelfde debat liet Goodin weten dat ook Exel werkt aan een dorpendeal. Twee dagen later bevestigde het college dat met een persbericht: het wil financiële steun geven aan het plan van inwoners en een lokale ondernemer.
Het college stelt een eenmalige subsidie beschikbaar om een gebouw om te vormen tot dorpshuis. De financiering komt van provincie en gemeente, samen met Elweco-Medo. Belangenvereniging Exel & Omstreken coördineert het plan. Het dorpshuis moet onderdak bieden aan onder meer de toneelvereniging, het dorpsfeest, ouderenactiviteiten en de biljart- en buurtvereniging. Exel heeft sinds 2015 een dorpshuis dat tot stand kwam door vrijwilligers uit deze buurtschap.
Goodin is enthousiast: “Ik ben trots op dit initiatief van inwoners en ondernemer Elweco-Medo van Exel. Het laat zien hoe sterk de dorpsgemeenschap is. De betrokkenheid van Elweco-Medo verdient een compliment. Een plek om elkaar te ontmoeten is belangrijk voor de leefbaarheid in alle kernen van onze gemeente. Het is mooi om te zien hoe de kennis en kunde van mensen in de buurt wordt benut. Samen zorgen we ervoor dat Exel een levendig hart houdt.”
Meer dan alleen dorpendeals
Volgens de wethouder zet de gemeente breder in op sociale samenhang. “Wij hebben verschillende kanalen om dingen te doen”, zei ze. Die lopen onder meer via gezondheids- en welzijnsbeleid. Wel willen meerdere fracties beter zicht op wat die inzet concreet oplevert in buurten waar samenhang niet vanzelf groeit.
